Blog

Holistyka w medycynie – rzeczywista wartość czy kolejna ściema?

Medycyna holistyczna to termin określający podejście do uzdrowienia pacjenta i jego życia w wymiarze emocjonalnym, fizycznym, mentalnym oraz duchowym. Taka medycyna nie jest określoną metodą praktyk leczniczych, ale samą filozofią zdrowia. Opiera się również na założeniu, że ciało oraz sfera poznawcza, emocjonalna i środowisko życia człowieka stanowią nierozerwalną całość. Zrozumienie zachodzących procesów w jej obszarze to warunek skutecznego leczenia.

Definicja holistyki

Samo określenie „holistyczny” pochodzi z języka greckiego od słowa „holos” i oznacza „całość”. Prekursorką badań nad holistyką była doktor Johna Hopkins, która wysunęła hipotezę, że na zachorowania na chorobę nowotworową bardziej podatne są osoby, które nie umieją sobie skutecznie radzić ze stresem. Cechą charakterystyczną tych osób jest również skrywanie emocji, a także nieodczuwanie bliskości z przynajmniej jednym z rodziców. Holizm w medycynie zakłada, że emocje mają znaczący wpływ na stan zdrowia i leczenie samej choroby. Wszelkie przekonania pacjenta wpływają na jego emocje, dlatego też nie są obojętne dla stanu zdrowia człowieka. Holistyka zakłada, że każdy człowiek funkcjonuje w wymiarze fizycznym, mentalnym, jak i duchowym, a dla zdrowia najważniejsza jest równowaga pomiędzy tymi stanami.

Założenia medycyny holistycznej

W medycynie holistyka oznacza traktowanie człowieka jako niepodzielną całość, która obejmuje ciało, umysł, ducha oraz wszelkie powiązania ze światem zewnętrznym. W takim podejściu proces leczenia nie powinien ograniczać się do chorego narządu, ani polegać wyłącznie na zwalczaniu symptomów dolegliwości. Medycyna holistyczna zaleca dodatkowo formy działań terapeutycznych, które docierają do przyczyn dysfunkcji organizmu, rozpatrywane w szerokim, ale bardzo indywidualnym kontekście jednostki.

  • Pacjent stanowi całość (ciało, umysł, dusza, emocje)
  • Chory czynnie uczestniczy w procesie leczenia
  • Pacjent nie jest traktowany jako jednostka chorobowa
  • Leczenie skupia się na przyczynie choroby, a nie na łagodzeniu jej symptomów
  • Równowaga na wszystkich poziomach życia stanowi podstawę zdrowia oraz ogólnego szczęścia

Leczenie holistyczne w historii medycyny

Leczenie holistyczne pochodzi z filozofii zdrowia starożytnych Chin. W medycynie chińskiej choroba to objaw zaburzenia przepływu energii pomiędzy poszczególnymi elementami całości, jaką stanowi człowiek, biorąc pod uwagę wszystkie aspekty jego życia. Calem leczenia holistycznego staje się zatem przywrócenie równowagi. Medycyna zachodnia narodziła się z podobnej koncepcji. Uznawany za jej prekursora grecki myśliciel Hipokrates w V w. p.n.e. twierdził, że na zdrowie jednostki ma wpływ środowisko, w jakim się znajduje.

Medycyna klasyczna a medycyna holistyczna

Różnice pomiędzy podejściem holistycznym a biomedycznym wynikają z dynamicznego rozwoju nauki, jaka nastąpiła w ostatnim czasie. Do najważniejszych osiągnieć należy przede wszystkim opanowanie licznych epidemii chorób zakaźnych, wynaleziono szczepionki czy antybiotyki, a także sformułowano liczne metody badań laboratoryjnych. Sukcesy tego rodzaju sprawiły, że coraz dynamiczniej rozwijają się węższe specjalizacje lekarskie.

Założenie medycyny holistycznej nawiązują do myśli, według której leczeniem należy objąć nie schorzenie, ale samą osobę. W leczeniu bierze się pod uwagę kondycję całego organizmu, sposób życia pacjenta, jak i środowisko, w którym przebywa. Leczenie holistyczne nie skupia się na nieprawidłowo funkcjonującymi organie, ale na istocie ludzkiej z całym spektrum jej problemów. Jej celem nie jest przede wszystkim zwalczanie objawów choroby, lecz usunięcie jej przyczyn.

Podsumowanie

Współcześnie w medycynie klasycznej pojawiają się postulaty zastąpienia klasycznego podejścia modelem biopsychospołecznym, czyli uwzględniającymi psychologiczne oraz środowiskowe uwarunkowania choroby. W niektórych krajach istnieje już system opieki medycznej, w którym leczenie specjalistyczne stanowi niejako narzędzie pomocnicze w pracy lekarza ogólnego. Zatem zajmuje się on kompleksowo zdrowiem pacjentów.